Η Μνημοσύνη και οι 9 Μούσες

Της Νότας Τζανετάκη

Μέμνησο, η τέχνη της ενθύμησης.

Η λέξη "μέμνησο" ριζωμένη βαθιά στην ελληνική γλώσσα, φέρει μέσα της το κάλεσμα να θυμηθούμε. Δεν πρόκειται μόνο για μία απλή ανάμνηση, αλλά για μία ενθύμηση που μας επανασυνδέει με την ουσία μας, την ιστορία μας και  την πηγή της έμπνευσής μας. Στην αρχαία ελληνική σκέψη, η Μνημοσύνη, η θεά της μνήμης, δεν ήταν απλώς μία Τιτανίδα, αλλά η μητέρα των 9 Μουσών, εκείνων που χάρισαν στον κόσμο τη μουσική, την ποίηση, τη γνώση και την τέχνη.

 Η ενθύμηση δεν είναι παθητική.

Είναι μία ενεργητική πράξη επανασύνδεσης με τις εμπειρίες, τα συναισθήματα και τις ιδέες που μας καθορίζουν. Είναι το μονοπάτι που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, προσφέροντας το έδαφος για δημιουργικότητα και εξέλιξη.

Όπως έλεγε ο Πλάτωνας, η μνήμη είναι η γέφυρα που μας επιτρέπει να προσεγγίσουμε την Αλήθεια,που είναι κρυμμένη βαθιά μέσα στην ψυχή μας.

Στον δικό μας κόσμο, το "μέμνησο"αποκτά έναν νέο ρόλο. Είναι η υπενθύμιση να κοιτάμε μέσα μας, να αντλούμε δύναμη από το χθες και να δημιουργούμε το αύριο.

Άλλωστε, κάθε στιγμή που ενθυμούμαστε, ανοίγουμε ένα παράθυρο στη δική μας αλήθεια και ίσως στη δική μας Μούσα.

Μνημοσύνη

 

 

 

 

 

 

 

Η Μνημοσύνη είναι μία πανίσχυρη και συμβολική θεότητα της ελληνικής μυθολογίας, η οποία ενσαρκώνει τη μνήμη και τη σύνδεση με τη γνώση, την παράδοση και τη σοφία. 

Ως μητέρα των 9 Μουσών, θεωρείται η θεμελιώδης πηγή της δημιουργικότητας και της έμπνευσης, καθώς η μνήμη είναι απαραίτητη για κάθε μορφή τέχνης και γνώσης.

Η Μνημοσύνη είναι Τιτανίδα, κόρη του Ουρανού και της Γαίας.

Αντιπροσωπεύει τη θεϊκή μνήμη, που διατηρεί τη γνώση και τις εμπειρίες του παρελθόντος, επιτρέποντας στους θνητούς και τους θεούς να δημιουργούν, να μαθαίνουν και να εξελίσσονται.

Είχε σχέση με τον Δία, από την οποία γεννήθηκαν οι 9 Μούσες, οι θεότητες που προστάτευαν την τέχνη και την επιστήμη και η κάθε μία είχε το δικό της τομέα έμπνευσης.

                                                 Οι 9 Μούσες

 

 

1) Καλλιόπη (Μούσα της επικής ποίησης)

2) Κλειώ (Μούσα της ιστορίας)

3) Ερατώ (Μούσα της λυρικής ποίησης και του έρωτα)

4) Θάλεια (Μούσα της κωμωδίας και της βουκολικής ποίησης)

5) Μελπομένη (Μούσα της τραγωδίας)

6) Τερψιχόρη (Μούσα της χορευτικής τέχνης και της χορωδιακής ποίηση

7) Πολύμνια (Μούσα του ύμνου, της ιερής ποίησης και της ρητορικής)

8) Ουρανία (Μούσα της αστρονομίας και της φιλοσοφίας)

9)Ευτέρπη (Μούσα της μουσικής και της λυρικής ποίησης)

  

                          Η έμπνευση που προσφέρουν οι Μούσες, συνδέεται

 

 

1ον) με την ψυχική ανάταση, δηλαδή με μία κατάσταση ευφορίας, εσωτερικής ηρεμίας και έμπνευσης που βιώνει κάποιος όταν νιώθει συνδεδεμένος με τον εαυτό του, τους άλλους ή κάτι ανώτερο. Είναι μία βαθιά συναισθηματική εμπειρία που μπορεί να ενεργοποιηθεί από διάφορες πηγές, όπως η τέχνη, η φύση, η πνευματικότητα ή οι ανθρώπινες σχέσεις.

Η ψυχική ανάταση δεν είναι μία μόνιμη κατάσταση, αλλά μία εμπειρία που μπορούμε να αναζητούμε και να ζούμε, γεμίζοντας τη ζωή μας με στιγμές νοήματος και ομορφιάς.

2ον) και τη δημιουργικότητα, 

δηλαδή με την ικανότητα να φαντάζεσαι, να συνθέτεις και να εκφράζεις νέες ιδέες, λύσεις ή μορφές τέχνης. Είναι μία φυσική δύναμη που όλοι έχουμε, ακόμα και αν εκφράζεται με διαφορετικούς τρόπους και ένταση. Συνδέεται στενά με την έμπνευση, καθώς η έμπνευση λειτουργεί ως πυροδότης που κινητοποιεί τη δημιουργική διαδικασία.

Όλες οι Μούσες σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα ως πηγή ζωτικότητας και δημιουργικής έμπνευσης. Ωστόσο, η Ερατώ και η Τερψιχόρη ξεχωρίζουν για την πιο άμεση σύνδεσή τους, καθώς εκπροσωπούν τέχνες που εκφράζουν άμεσα τον έρωτα, το πάθος και τη σωματική έκφραση.

Η σχέση της Μνημοσύνης με τις Μούσες.

Η Μνημοσύνη συμβολίζει τη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας, ενώ οι Μούσες είναι οι διαφορετικές εκφράσεις της δημιουργικότητας. Κάθε Μούσα εξειδικεύεται σε μία μορφή τέχνης ή επιστήμης, αλλά όλες χρειάζονται τη μνήμη για να υπάρχουν.

 

Ο συμβολισμός της Μνημοσύνης.

 

1) Μνήμη ως πηγή σοφίας

Στην αρχαιότητα, η μνήμη θεωρούνταν απαραίτητη για τη διατήρηση της προφορικής παράδοσης, της ποίησης και της ιστορίας. Η Μνημοσύνη ενσάρκωνε αυτή την ικανότητα να διατηρείται η γνώση και να μεταβιβάζεται στις επόμενες γενιές.

 2ον) Μνήμη και δημιουργικότητα

Η δημιουργικότητα των Μουσών αντλείται από την μνήμη, καθώς η τέχνη συχνά βασίζεται σε εμπειρίες, συναισθήματα και εικόνες που κρατάμε μέσα μας.

3ον) Γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον

Η Μνημοσύνη μας συνδέει με το παρελθόν, όχι μόνο ως ανάμνηση αλλά ως πηγή έμπνευσης για να φανταστούμε και να δημιουργήσουμε κάτι νέο.

"Μέμνησο" λοιπόν! Θυμήσου τη βαθιά σοφία που κρύβεις μέσα σου, τη φωνή της Μνημοσύνης που ψιθυρίζει ιστορίες και εμπνεύσεις. Θυμήσου ότι η δημιουργικότητα είναι η δική σου Μούσα, έτοιμη να σου προσφέρει τα δώρα της, αρκεί να της δώσεις χώρο. Και μέσα από αυτό, αναζήτησε το μεγαλύτερο δώρο της ζωής : το "γνώθι σαυτόν". Μόνο μέσα από την αυτογνωσία, μπορούμε να βαδίσουμε με αυθεντικότητα στον δικό μας δρόμο δημιουργίας και αυτοπραγμάτωσης.

Μόνο όταν γνωρίσουμε τον εαυτό μας, μπορούμε να ανακαλύψουμε τον αληθινό μας προορισμό. 

  

Καλύτερα γουρούνια παρά άνθρωποι!

Μια λεπτομέρεια της “γουρουνοποίησης” και προ παντός της “απογουρουνοποίησης” παρουσιάζουν με παρόμοιο παράδοξο τρόπο ο γερμανόφωνος συγγραφέας Lion Feuchtwanger (1884–1958) και ο δικός μας σημαντικός ποιητής και πεζογράφος Κώστας Βάρναλης (1884–1974). Ο πρώτος στο διήγημά του Ο Οδυσσέας και τα γουρούνια ή η δυσφορία έναντι του πολιτισμού και ο δεύτερος στο Ημερολόγιο της Πηνελόπης.

Οι διασκεδαστικές – εκ πρώτης όψεως –, αλλά και βαθύνοιες σκέψεις κατά την πρόσληψη και τροποποίηση αυτού του οδυσσειακού επεισοδίου γράφτηκαν από τους δύο συγγραφείς μας την ίδια εποχή: από τον Βάρναλη το 1946 και από τον Feuchtwanger το 1947. Μόλις είχε τελειώσει ο πόλεμος, και ο καθένας τους επεξεργαζόταν διανοητικά και συναισθηματικά τα βιώματά του. Ο Feuchtwanger ζώντας ακόμη στην Αμερική, όπου είχε καταφύγει, για να γλυτώσει, και ο Βάρναλης στη μετακατοχική Ελλάδα.

 

Μεταφράζει και μας το παρουσιάζει η Παρασκευή Σιδερά – Λύτρα από τα γερμανικά αποσπασματικά, τί διηγείται ο Οδυσσέας του Feuchtwanger, μετά την επιστροφή του στην Ιθάκη, για την περιπέτειά του με την Κίρκη:

«Όταν ημέρεψα την Κίρκη και μοιράστηκα μαζί της το ομορφοστρωμένο κρεββάτι, κίνησα να πάω να επαναμεταμορφώσω τους συντρόφους. Στα χέρια κρατούσα το ιαματικό χορτάρι, που μού είχε δώσει ο Ερμής, ο αγγελιοφόρος των θεών, το μαγικό βοτάνι μώλυ· η ρίζα του είναι μαύρη, κάτασπρο σαν το γάλα το άνθος του και θεϊκή η δύναμή του. Όταν έφτασα στο χοιροστάσιο, βρήκα όλους τους συντρόφους μαζεμένους, είκοσι δύο τον αριθμό. (…) Τους φώναξα, κουνώντας την παντοδύναμη ρίζα, και τους είπα: “Σηκωθείτε, φίλοι, αγαπημένοι σύντροφοι, ελάτε, ν᾽ αγγίξω στο αγκαθωτό δέρμα σας το ιαματικό βοτάνι. Έτσι και σάς αγγίξω, θα επανέλθει και πάλι η ανθρώπινη μορφή, τα μακριά, όρθια πόδια, το λείο δέρμα και η προσφιλής ανθρώπινη φωνή”.

Αυτοί εντωμεταξύ, καθώς με άκουγαν, στριμώχνονταν στη γωνιά, και από μένα μακριά, προφανώς φοβισμένοι από μένα και το βότανό μου. (…) “Ακούστε με ωστόσο, φίλοι, και νιώστε με. Ο μεγάλος θεός Ερμής μού έδωσε αυτό το βότανο, το μώλυ, να λύσω τα εχθρικά μάγια. Αφήστε ν᾽ακουμπήσω το τρίχωμα, και γίνετε πάλι άνθρωποι. Αποκτήστe πάλι γνώριμη μορφή”. Εντούτοις αυτοί ακόμα πιο φοβισμένοι και από πρίν, σπρώχνονταν μακριά και γρύλιζαν, σαν κάτι κακό να τους επέκειτο, και μια και η πόρτα του χοιροστασίου ήταν ανοιχτή, τράπηκαν σε φυγή. (…) τελικά σύρθηκα κρυφά και κατάφερα ν᾽ αγγίξω ένα από τα γουρούνια με το βότανό μου. Ευθύς έπεσε το δέρμα με τις άγριες τρίχες, και μπροστά μου στεκόταν ο σύντροφός μου Ελπήνωρ, ο πιο νέος από όλους μας, ένας μέτριος νεανίσκος, μήτε στον πόλεμο διακεκριμένος μήτε και με νου ιδιαίτερα ποικισμένος. Όρθιος μὲ ανθρώπινη μορφή στεκόταν εμπρός μου. Δεν μ᾽ έκλεισε όμως, όπως περίμενα, στην αγκαλιά του, δεν ζητωκραύγασε και δεν ήταν ευτυχής.

 

Αντιθέτως μέ έβριζε και μού έλεγε: “Ήλθες κιόλας πάλι, κακέ, ασίγαστε; Θέλεις να μάς βασανίσεις εκ νέου, να εκθέσεις τα σώματά μας σε κινδύνους και να αναγκάσεις τις καρδιές μας να πάρουν νέες αποφάσεις, Ήταν γλυκά να είμαι, όπως ήμουνα, να κυλιέμαι στον ήλιο και στη λάσπη, ν᾽ απολαμβάνω το φαΐ και το πιοτί, να γρυλίζω και να είμαι ελεύθερος από αμφιβολίες: να πράξω τούτο ή εκείνο; Γιατί ήλθες και με κυνηγάς, για να γυρίσω στη μισητή προηγούμενη ύπαρξη;” Έτσι έβριζε και καταριόταν κι έκλαιγε.
Κατόπιν πήγε και ήπιε και μέθυσε καί έπεσε να κοιμηθεί επάνω στη στέγη του σπιτιού της Κίρκης. Οι άλλοι σύντροφοι όμως, τα γουρούνια, γύρισαν πίσω και τον ξύπνησαν με τα γρυλίσματα και τα αγκομαχητά τους. Ακόμα ναρκωμένος από το κρασί και από τον ύπνο, πλήρης βαρειάς νοσταλγίας, κύλησε προς τους συντρόφους. Αλλά δεν πέτυχε τη σκάλα κι έπεσε από τη στέγη στον θάνατο. …»

 

 Και ο Βάρναλης από την πλευρά του – μάλλον η Πηνελόπη στο Ημερολόγιό της – αφηγείται, ότι αφικνείται ξαφνικά στην Ιθάκη ένας «Ψευτοδυσσέας», ένας πρώην εκ γενετής γουρούνι, που, πριν μεταμορφωθεί από την Κίρκη κατά λάθος σε άνθρωπο, είχε ζήσει στον ίδιο σταύλο με τα γουρούνια-συντρόφους του Οδυσσέα και διηγείται στην Πηνελόπη το επεισόδιο της γουρουνοποίησης και απογουρουνοποίησης των συντρόφων του αληθινού Οδυσσέα και της συμπεριφοράς τους 

(Παραθέτω εξ αντιγραφής, διατηρώντας την ορθογραφία του Βάρναλη):

«Κι ό,τι γίνηκε κατόπι δεν το περίμενε κανένας, μήτε η Κίρκη μήτε ο Δυσσέας – κ᾽ εγώ πιο πολύ.
Ο Δυσσέας περίμενε, πως θα πέφτανε πρώτα, κλαίγοντας από χαρά, ένας στ᾽αλλουνού την αγκαλιά κ᾽ ύστερις όλοι μαζί θα πέφτανε στα πόδια τα δικά του και να του φιλάνε τα χέρια, που τους ξανάδωσε πίσω την ψυχή τους και το πνέμα τους: πατρίδα, γονιούς, παιδιά και θεούς!
Τίποτα!
(…)
Όταν συνεφέρανε, ξεσπάσανε σε μάβρο μιρολόγι:
– Τί κακό μάς έκανες γρουσούζη! Όπου να πας και να σταθείς, σε κυνηγάν οι θεοί και φέρνεις τη συφορά στον εαφτό σου και το θάνατο στους αλλουνούς! Μια φορά μονάχα, τώρα, μας βγήκε σε καλό των θεών ο κατατρεγμός. Γιατί μας ξανάκανες ανθρώπους; Μας ρώτησες;
Τί να την κάνουμε την “εικόνα και την ομοίωση” των θεών στα μούτρα, όταν τα μούτρα μας κ᾽η ψυχή μας είναι σημαδεμένα με την πυρωμένη στάμπα του σκλάβου;

Είχαμε ξεχάσει τα πάντα. Για μας δεν υπήρχανε περασμένα και μελλούμενα. Μονάχα το σήμερα. Δεν ξέραμε, πως υπάρχει θάνατος. Κι αν μια μέρα μας έσφαζε τ᾽αφεντικό μας ή μας σπάραζε κανένας λύκος, αφτό θα γινότανε μια φορά, χωρίς να το ξέρουμε κι όχι σαν τώρα, που γίνεται κάθε μέρα και λίγο λίγο – και το ξέρουμε!

Μας μάδησες τις γουρουνότριχες και μας έξυσες τις λάσπες από το πετσί μας και μας ξαναγέμισες την ψυχή με χειρότερες λάσπες και γουρουνότριχες: ψέματα κι απάτες των αλλωνών, καημούς και βάσανα δικά μας!
Ξανακάνε μας γουρούνια! Κι αμόλησέ μας στα βουνά και στα ρουμάνια. Να τρέχουμε κοπάδι κατήφορο κι ανήφορο· να περνάμε κολυμπώντας τα πλημμυρισμένα ποτάμια τις άνοιξες· να τρώμε ρίζες, καλάμια κι αγριοσέλινα· να ξεθάβουμε με τη μύτη μας βορβούς και τρούφες και τυφλοπόντικους το χειμώνα. Χωρίς δεσμούς, χωρίς αφεντικά και συνεπούμενα, χωρίς θεούς! Και χωρίς ιδέες, που συφέρουνε στους ανθρωποφάγους. Κ᾽ οι λύκοι; Αν μπορούσαν να μας πιάσουν! Ενώ τώρα οι λύκοι μας έχουνε δεμένους!…
Και κλαίγοντας του πιάσανε τα γόνατα και τον παρακαλούσανε να τους δώσει το χοντρό τους το πετσί, τα τέσσερα τα πόδια, την ουρά και τα καπρόδοντα – και την αναισθησία!
(…)
Ο σκλάβος λαός, τόσο περισσότερο δεν καταλαβαίνει κ᾽ εφχαριστέται, όσο τον κάνεις περισσότερο γουρούνι. Απάνω σ᾽αφτήνε την πρώτην αλήθεια θα θεμελιώσω το δικό μας το βασίλειο!
Αν ήτανε παρόντας ο Θερσίτης, θα τους έλεγε: Παλέψτε να σπάσετε τις αλυσίδες σας· και να φάτε και τους Λύκους! Γι᾽ αφτό θα κρεμάω τους Θερσίτες!…»

Ο καθένας από τους δύο συγγραφείς κατά την πραγμάτευση αυτού του ομηρικού (γουρουνο)επεισοδίου παρουσιάζει βασικά την απρόσμενη παράξενη συμπεριφορά των συντρόφων του Οδυσσέα αναφορικά με την απόκτηση και πάλι της ανθρώπινης μορφής, αλλά με μια διαφορά: Από τον Feuchtwanger τονίζεται με την εμμονή στην ελεύθερη ευθυνών και άνετη γουρουνίσια ζωή περισσότερο η “δυσφορία έναντι του πολιτισμού”, ενώ ο Βάρναλης καυτηριάζει περισσότερο την κοινωνική αδικία,την εκμετάλλευση, τη βάναυση και εγκληματική καταπίεση των αδυνάτων από τους ισχυρούς.

 

Θρηνούμε τους ανθρώπους, αλλά όχι τα δέντρα;

Θρηνούμε τα σπίτια, αλλά όχι τα ζώα;

                                                           Σκίτσο: Ηλίας Μακρής – Δελλόγλου

(…) Θρηνούμε τους ανθρώπους αλλά όχι τα δέντρα
γιατί τα φθονούμε τα δέντρα.
Είναι κάπως αντιπαθητικά τα δέντρα.
Ζουν για 500 χρόνια ενώ εμείς πεθαίνουμε νωρίς,
τα κυκλώνει μια άχρονη γαλήνη ενώ εμάς μια γνώριμη νεύρωση.
Φωτοσυνθέτουν στο φως ενώ εμάς
μας κυκλώνουν τα σκοτάδια μας.
Δεν ανησυχούν, καθώς τα πάντα έχουν επιτευχθεί.
Χρησιμοποιούν το ελάχιστο ενώ εμάς μας απασχολεί το περιττό.
Μοιάζουν να γνωρίζουν το λόγο που βρίσκονται εδώ ενώ εμείς ακόμα τον ψάχνουμε.

 Προστατεύουμε τους ανθρώπους όχι τα δέντρα
γιατί το κράτος δεν μπορεί να ασκήσει εξουσία πάνω στα δέντρα.
Μπορεί να τα ξυλεύσει, να τα κάψει όχι όμως να υποτάξει
και δεν έχει πλάκα αν το άλλο δεν χειραγωγείται.
Για αυτό προσλαμβάνουμε αστυνόμους και όχι πυροσβέστες.
Για αυτό πριμοδοτούμε τα ΜΜΕ και όχι τα δασαρχεία.
Για αυτό δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή.
Άσε που η καμένη γη μας είναι οικεία… 

είναι ο τόπος που βρίσκουν παρηγοριά οι ψυχές μας.

 Θρηνούμε τους ανθρώπους
αλλά όχι τα ζώα που καίγονται σε ένα δάσος.
Ένα οικοσύστημα ακατανόητων όντων που όλα ενώνονται και αλληλοεξαρτώνται σε ένα παράξενο ιστό συνδεσιμότητας: ξεφτέρια, πετρίτες, βραχοκιρκίνεζα, μπούφοι, χουχουριστές, γαλαζοπαπαδίτσες, χρυσοβασιλίσκους, φανέτα, λούγαρα, μαυρομυγοχάφτες, σταχτοπετρόκληδες, φοινίκουρους, μαυροσκούφηδες, γιδοβύζια, γραικοβάτραχοι, αβλέφαρους, κονάκια, τρανόσαυρες, κυρτοδάκτυλους, σαμιαμίδια, σπιτόφιδα, σαΐτες, σαπίτες, δεντρογαλιές, καήκαν όλα μαζί με το δάσος.
Άλλα πως μπορείς να τα θρηνήσεις αυτά τα αλλόκοτα πλάσματα
που ούτε το όνομα τους δεν μπορείς καλά καλά να προφέρεις;

 Θρηνούμε αυτό που συσχετιζόμαστε
δηλαδή αυτό που εξουσιάζουμε.
Ρετσινάδες, μελισσοκόμοι, ρυτινοσυλέκτες, δασοκόποι
παλιότερα ζούσαν στα δάση και τα προστάτευαν.
Σήμερα κανείς δεν συγχρωτίζεται με το δάσος.
Ένα μουσείο της φύσης που το κοιτάμε όταν περνάμε με το αμάξι.
Δεν λέω ωραίο είναι να το κοιτάς.
Όμως δεν δαπανάς χρήματα για να προστατέψεις κάτι που δεν θα σου φέρει χρήμα.
Είναι ενάντια στη λογική του πολιτισμού μας
…που μας έχει κάνει ανθρώπους.

 Το δάσος κατοικεί έξω από τον ανθρώπινο κόσμο.
Ένας κόσμος ετερότητας χωρίς ιεραρχημένες σχέσεις.
Στο δάσος όλα είναι κρυμμένα και αινιγματικά.
Στη κοινωνία των ανθρώπων όλα εκτίθενται για να υπάρχουν.
Τα δέντρα λένε είναι ιερά και κατοικούν σε αυτά ανιμιστικές δυνάμεις.
Πώς είναι δυνατόν εμείς οι άνθρωποι να προσκυνάμε ένα δέντρο;
Τα έχει λύσει προ πολλού ο διαφωτισμός αυτά.
Μέσα στο δάσος το μυαλό του λογικού σαλεύει
και βλέπει ξαφνικά επικίνδυνα οράματα.
Μες στις πόλεις το μυαλό μας ησυχάζει
καθώς όλα είναι ταξινομημένα και εμπορεύσιμα.
Θρηνούμε τους ανθρώπους αλλά όχι τα δέντρα
ίσως γιατί πάντα καίγονται μέσα στο καλοκαίρι,
όταν απολαμβάνουμε λίγο ήλιο και θάλασσα.
Το καμένο δάσος είναι αποκρουστικό θέαμα:
μας μαυρίζει την ψυχή.
Μας θυμίζει το πένθος για… τον άνθρωπο. (…)

 

Κείμενο – Πηγή: Στρατής Βογιατζής

 Τα 30 Ανθρώπινα Δικαιώματα

 Τα ανθρώπινα δικαιώματα βασίζονται στην αρχή του σεβασμού του ατόμου. Η βασική θεώρησή τους είναι ότι κάθε άτομο είναι ένα ηθικό και λογικό ον που αξίζει να του φέρονται με αξιοπρέπεια. Αποκαλούνται ανθρώπινα δικαιώματα γιατί είναι οικουμενικά.

Σε παλιότερες εποχές δεν υπήρχαν ανθρώπινα δικαιώματα. Μετά εμφανίστηκε η ιδέα ότι οι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν συγκεκριμένες ελευθερίες. Και αυτή η ιδέα, στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, αποτυπώθηκε τελικά στο έγγραφο που ονομάζεται Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με τα τριάντα δικαιώματα τα οποία δικαιούνται όλοι οι άνθρωποι.

 Σήμερα, η Διακήρυξη είναι ένα έγγραφο που χρησιμοποιείται και έχει γίνει αποδεκτό ως σύμβαση μεταξύ της κυβέρνησης και του λαού της σε ολόκληρο τον κόσμο. Σύμφωνα με το Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες, είναι το κείμενο που έχει μεταφραστεί σε περισσότερες γλώσσες παγκοσμίως.

 

Τα 30 άρθρα της Διακήρυξης που ορίζουν και κατοχυρώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα: 

Άρθρο 1.

Όλοι οι άνθρωποι γεννήθηκαν ελεύθεροι και ίσοι όσον αφορά την αξιοπρέπεια και τα δικαιώµατά τους. Είναι προικισµένοι µε λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συµπεριφέρονται µεταξύ τους µε πνεύµα αδελφοσύνης.

Άρθρο 2.

Κάθε άνθρωπος δικαιούται να επικαλείται όλα τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που προβλέπει η παρούσα Διακήρυξη, χωρίς καμία απολύτως διάκριση, όπως ως προς τη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή οποιεσδήποτε άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσία, τη γέννηση ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση.

Επιπλέον, δε θα πρέπει να γίνεται καµία διάκριση εξαιτίας του πολιτικού, νοµικού ή διεθνούς καθεστώτος της χώρας ή επικράτειας από την οποία προέρχεται κανείς, είτε αυτή είναι ανεξάρτητη είτε υπό κηδεµονία είτε υπεξούσια είτε βρίσκεται υπό οποιονδήποτε άλλο περιορισµό κυριαρχίας.

 

Άρθρο 3.

Κάθε άτοµο έχει δικαίωµα στη ζωή, στην ελευθερία και στην προσωπική του ασφάλεια.

 

 Άρθρο 4.

Κανείς δεν επιτρέπεται να ζει υπό καθεστώς δουλείας και η δουλεία και το δουλεµπόριο υπό οποιαδήποτε µορφή πρέπει να απαγορεύονται.

 

 Άρθρο 5.

Κανείς δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ή σε σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική µεταχείριση ή τιμωρία.

  

Άρθρο 6.

Καθένας, όπου κι αν βρίσκεται, έχει δικαίωµα στη νοµική αναγνώριση ως φυσικό πρόσωπο.

 

Άρθρο 7.

Όλοι είναι ίσοι απέναντι στον νόµο και έχουν δικαίωµα να προστατεύονται εξίσου από τον νόµο, χωρίς καµία απολύτως διάκριση. Όλοι έχουν δικαίωµα σε ίση προστασία από κάθε διάκριση που θα παραβίαζε την παρούσα Διακήρυξη και από κάθε υποκίνηση μιας τέτοιας διάκρισης.

 

Άρθρο 8.

Ο καθένας έχει δικαίωµα προσφυγής σε ένδικα µέσα στα αρµόδια εθνικά δικαστήρια κατά των πράξεων που παραβιάζουν τα θεµελιώδη δικαιώµατα, τα οποία αναγνωρίζονται από το Σύνταγµα και τον νόµο.

 

Άρθρο 9.

Κανείς δεν μπορεί να συλληφθεί, να τεθεί υπό κράτηση ή να εξοριστεί αυθαίρετα.

 

Άρθρο 10.

Καθένας έχει δικαίωµα, µε πλήρη ισότητα, να εκδικάζεται η υπόθεσή του δίκαια και δηµόσια, από δικαστήριο ανεξάρτητο και αµερόληπτο, που θα αποφασίσει είτε για τα δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις του είτε, σε περίπτωση ποινικής διαδικασίας, για το βάσιµο της κατηγορίας που στρέφεται εναντίον του.

 

Άρθρο 11.

1. Κάθε κατηγορούμενος για ποινικό αδίκημα πρέπει να θεωρείται αθώος, ωσότου διαπιστωθεί η ενοχή του σύμφωνα με τον νόμο, σε δημόσια δίκη, κατά την οποία θα του έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες εγγυήσεις για την υπεράσπισή του.

2. Κανένας δε θα πρέπει να καταδικάζεται για πράξεις ή παραλείψεις που δε συνιστούσαν αξιόποινο αδίκημα κατά το εσωτερικό ή το διεθνές δίκαιο, κατά τον χρόνο που τελέστηκαν. Επίσης, δε θα πρέπει να επιβάλλεται ποινή βαρύτερη από εκείνη που ίσχυε κατά τον χρόνο που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη.

   
   
    

Άρθρο 12.

Κανείς δεν επιτρέπεται να υποστεί αυθαίρετες επεμβάσεις στην ιδιωτική του ζωή, την οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία του, ούτε προσβολές της τιμής και της υπόληψής του. Καθένας έχει το δικαίωµα να προστατευτεί από τον νόμο έναντι επεμβάσεων και προσβολών αυτού του είδους.

 

Άρθρο 13.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί ελεύθερα και να επιλέγει τον τόπο της διαμονής του στο εσωτερικό ενός κράτους.

2. Καθένας έχει το δικαίωμα να εγκαταλείπει οποιαδήποτε χώρα, ακόμα και τη δική του, και να επιστρέφει σε αυτήν.

   
   
    

Άρθρο 14.

1. Κάθε άτομο που καταδιώκεται έχει το δικαίωμα να ζητά άσυλο και να του παρέχεται άσυλο σε άλλες χώρες.

2. Το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί κανείς να το επικαλεστεί, σε περίπτωση δίωξης για πραγματικό αδίκημα του κοινού ποινικού δικαίου ή για ενέργειες αντίθετες προς τους σκοπούς και τις αρχές του ΟΗΕ.

   
   
    

Άρθρο 15.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα σε μια ιθαγένεια.

2. Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιθαγένειά του ούτε το δικαίωμα να αλλάξει ιθαγένεια.

   
   
    

Άρθρο 16.

1. Από τη στιγμή που θα φθάσουν σε ηλικία γάμου, ο άνδρας και η γυναίκα, χωρίς κανέναν περιορισμό εξαιτίας της φυλής, της εθνικότητας ή της θρησκείας, έχουν το δικαίωμα να παντρεύονται και να δημιουργούν οικογένεια. Και οι δύο έχουν ίσα δικαιώματα ως προς τον γάμο, κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά τη διάλυσή του.

2. Γάμος δεν μπορεί να συναφθεί παρά μόνο με ελεύθερη και πλήρη συναίνεση των μελλονύμφων.

3. Η οικογένεια είναι το φυσικό και το βασικό στοιχείο της κοινωνίας και έχει το δικαίωμα προστασίας από την κοινωνία και το κράτος.

   
   
    

Άρθρο 17.

1. Κάθε άτομο, μόνο του ή με άλλους μαζί, έχει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.

2. Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιδιοκτησία του.

   
   
    

Άρθρο 18.

Κάθε άτοµο έχει το δικαίωµα της ελευθερίας της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. Στο δικαίωµα αυτό περιλαµβάνεται η ελευθερία για την αλλαγή θρησκείας ή πεποιθήσεων, όπως και η ελευθερία να εκδηλώνει κανείς τη θρησκεία του ή τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, µόνος ή µαζί µε άλλους, δηµόσια ή ιδιωτικά, µε τη διδασκαλία, την άσκηση, τη λατρεία και µε την τέλεση θρησκευτικών τελετών.

 

Άρθρο 19.

Καθένας έχει το δικαίωµα της ελευθερίας της γνώµης και της έκφρασης, που σηµαίνει το δικαίωµα να µην υφίσταται δυσµενείς συνέπειες για τις γνώµες του, και το δικαίωµα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, µε οποιοδήποτε µέσο έκφρασης, και από όλο τον κόσµο.

 

Άρθρο 20.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα να συνέρχεται και να συνεταιρίζεται ελεύθερα και για ειρηνικούς σκοπούς.

2. Κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συμμετέχει σε ορισμένο σωματείο

   
   
    

Άρθρο 21.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στη διακυβέρνηση της χώρας του, άμεσα ή έμμεσα, με αντιπροσώπους ελεύθερα εκλεγμένους.

2. Καθένας έχει το δικαίωμα να γίνεται δεκτός, υπό ίσους όρους, στις δημόσιες υπηρεσίες της χώρας του.

3. Η λαϊκή θέληση είναι το θεμέλιο της κρατικής εξουσίας. Η θέληση αυτή πρέπει να εκφράζεται με τίμιες εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται περιοδικά, με καθολική, ίση και μυστική ψηφοφορία, ή με αντίστοιχη διαδικασία που να εξασφαλίζει την ελευθερία της εκλογής.

   
   
    

Άρθρο 22.

Κάθε άτομο, ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, έχει δικαίωμα κοινωνικής προστασίας. Η κοινωνία, με την εθνική πρωτοβουλία και τη διεθνή συνεργασία, ανάλογα πάντα με την οργάνωση και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε κράτους, έχει χρέος να του εξασφαλίσει την ικανοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

 

Άρθρο 23.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα να εργάζεται και να επιλέγει ελεύθερα το επάγγελμά του, να έχει δίκαιες και ικανοποιητικές συνθήκες δουλειάς και να προστατεύεται από την ανεργία.

2. Όλοι, χωρίς καμία διάκριση, έχουν το δικαίωμα ίσης αμοιβής για ίση εργασία.

3. Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα δίκαιης και ικανοποιητικής αμοιβής, που να εξασφαλίζει σε αυτόν και την οικογένειά του συνθήκες ζωής αντάξιες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, και η αμοιβή να συμπληρώνεται, αν είναι απαραίτητο, με άλλα μέσα κοινωνικής προστασίας.

4. Καθένας έχει το δικαίωµα να ιδρύει µαζί µε άλλους συνδικάτα και να συµµετέχει σε συνδικάτα για την προάσπιση των συµφερόντων του.

   
   
    

Άρθρο 24.

Καθένας έχει δικαίωμα στην ανάπαυση και σε ελεύθερο χρόνο, συμπεριλαμβανομένου λογικού περιορισμού του χρόνου εργασίας και σε περιοδικές άδειες με πλήρεις αποδοχές.

 

Άρθρο 25.

1. Καθένας έχει δικαίωµα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίζει στον ίδιο και στην οικογένειά του υγεία και ευηµερία, συμπεριλαμβανομένης της τροφής, του ρουχισµού, της κατοικίας, της ιατρικής περίθαλψης, και των απαραίτητων κοινωνικών υπηρεσιών. Έχει ακόµα δικαίωµα για ασφάλιση σε περίπτωση ανεργίας, αρρώστιας, αναπηρίας, χηρείας, ασφάλιση στη γεροντική ηλικία, όπως και για όλες τις άλλες περιπτώσεις που στερείται της δυνατότητας αυτοσυντήρησης, εξαιτίας περιστάσεων που δεν υπόκεινται στη θέλησή του.

2. Οι μητέρες και τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε ειδική φροντίδα και περίθαλψη. Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα αν γεννήθηκαν εντός ή εκτός γάμου, απολαµβάνουν την ίδια κοινωνική προστασία.

   
   
    

    

Άρθρο 26.

1. Καθένας έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν, τουλάχιστον στη στοιχειώδη και βασική της βαθµίδα. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση θα πρέπει να είναι διαθέσιμες κατά γενικό κανόνα και η πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία πρέπει να είναι ανοιχτή σε όλους, υπό ίσους όρους, ανάλογα µε τις ικανότητές τους.

2. Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών. Πρέπει να προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάµεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές οµάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωµένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης.

3. Οι γονείς έχουν, κατά προτεραιότητα, το δικαίωμα να επιλέγουν το είδος της παιδείας που θα δοθεί στα παιδιά τους.

   
   
    

Άρθρο 27.

1. Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ελεύθερα στην πνευματική ζωή της κοινότητας, να χαίρεται τις καλές τέχνες και να μετέχει στην επιστημονική πρόοδο και στα αγαθά της.

2. Καθένας έχει το δικαίωμα να προστατεύονται τα ηθικά και υλικά συμφέροντά του που απορρέουν από κάθε είδους επιστημονική, λογοτεχνική ή καλλιτεχνική παραγωγή του.

   
   
    

Άρθρο 28.

Καθένας έχει το δικαίωµα να ζει σε ένα περιβάλλον όπου επικρατεί µια κοινωνική και διεθνής τάξη, µέσα στην οποία τα δικαιώµατα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να µπορούν να πραγµατώνονται σε όλη τους την έκταση.

 

Άρθρο 29.

1. Το άτομο έχει καθήκοντα απέναντι στην κοινότητα, μέσα στα πλαίσια της οποίας και μόνο είναι δυνατή η ελεύθερη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

2. Κατά την άσκηση των δικαιωμάτων και της απόλαυσης των ελευθεριών του, ο καθένας υπόκειται μόνον σε όσους περιορισμούς ορίζονται από τους νόμους, με αποκλειστικό σκοπό να εξασφαλίζεται η αναγνώριση και ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των άλλων, και να ικανοποιούνται οι δίκαιες απαιτήσεις της ηθικής, της δημόσιας τάξης και του γενικού καλού σε μια δημοκρατική κοινωνία.

3. Τα δικαιώματα αυτά και οι ελευθερίες δε θα μπορούν, σε καμία περίπτωση, να ασκούνται αντίθετα προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών.

   
   
    

Άρθρο 30.

Καµιά διάταξη της παρούσας Διακήρυξης δεν µπορεί να ερµηνευθεί ότι παρέχει σε ένα κράτος, σε µια οµάδα ή σε ένα άτοµο οποιοδήποτε δικαίωµα να επιδίδεται σε ενέργειες ή να εκτελεί πράξεις που αποβλέπουν στην άρνηση των δικαιωµάτων και των ελευθεριών που εξαγγέλλονται σε αυτήν. 

 

 

https://youtu.be/Stjg0-ZcNEY

 Η ιστορία σας είναι παραμύθι ή εφιάλτης; 

Από τη Νότα Τζανετάκη 

Υπάρχει παιδί που δεν του αρέσει να του αφηγούνται  παραμύθια και  ιστορίες; 

Ειδικά τα κορίτσια γοητευόμαστε λίγο περισσότερο!

Κάπως έτσι ξεκινάνε τα περισσότερα....

Μια φορά κι έναν καιρό....

μια πριγκίπισσα ζούσε σε ένα όμορφο κάστρο περιτριγυρισμένη από κακές μάγισσες, που ήθελαν να της κάνουν κακό.

  Ήταν τόσο τέλεια και όμορφη, ευγενική και έξυπνη, που οι κακές μάγισσες ήθελαν να τη σκοτώσουν για να μπορέσουν να την αντικαταστήσουν και να έχουν την ευκαιρία να παντρευτούν τον όμορφο πρίγκιπα που φλέρταρε… !!!

Κάπως έτσι δε ξεκινούν τα περισσότερα παραμύθια που λέγονται;!

Ως μικρά κορίτσια, διδασκόμαστε για την πριγκίπισσα που είναι κλεισμένη σε ψηλό πύργο και τη φυλάει ο δράκος, για το φιλί των βατράχων (πολλοί οι εστεμμένοι βάτραχοι!) ώσπου να βρει τον πρίγκιπα της, για το χρυσό γοβάκι που το ξέχασε στη φούρια της να φύγει τρέχοντας, για τα δηλητηριώδη μήλα που της έδωσαν να φάει και έπεσε σε νάρκη, αλλά φυσικά στο τέλος, παντρεύεται τον όμορφο πρίγκιπα και ζούνε ευτυχισμένοι για πάντα. 

 Η αλήθεια είναι πως μας ταΐζουν παραμύθια με αρκετή εφιαλτική πλοκή, από πολύ μικρούς. 

Σίγουρα το καλό που προσφέρουν είναι η ανάπτυξη της φαντασίας, που είναι μία δεξιότητα πάρα πολύ χρήσιμη και απαραίτητη για τη ζωή μας. Αυτή είναι η μία πλευρά του νομίσματος, η θετική.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά του νομίσματος, όπως συμβαίνει σε όλα τα πράγματα.

Η αφήγηση είναι κάτι που κάνουμε εδώ και χιλιάδες χρόνια. 

Η ιστορία και ο θρύλος περνούν μέσα στους αιώνες, τα ήθη διδάσκονται και είμαστε προγραμματισμένοι να ανταποκρινόμαστε διαφορετικά στην αφήγηση, σε σύγκριση με άλλες μορφές προφορικής επικοινωνίας (είναι αλήθεια!). 

Επομένως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός, ότι φυσικά και αυτόματα κατασκευάζουμε και λέμε ιστορίες για τον εαυτό μας και τους άλλους.

Κάθε εμπειρία που έχουμε γίνεται ιστορία – ερμηνεύουμε τη συγκεκριμένη εμπειρία με τον δικό μας τρόπο, κατασκευάζουμε τη δική μας εκδοχή και νόημα πίσω από αυτήν.

Και έτσι φτιάχνουμε την  «ιστορία μας».

Τροφή για σκέψη:

 Εν τέλη η ιστορία που φτιάξαμε από εμάς για εμάς, αυτήν που παίζει στο κεφάλι μας σαν ταινία και την αφηγούμαστε στον περίγυρό μας είναι ένα όμορφο και χρήσιμο για τη φαντασία μας παραμύθι ή εφιάλτης;  

Είναι υποστηρικτική ή μας σαμποτάρει; 

Θα ακουστεί στο τέλος της ιστορίας μας το  «ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα»;

Και εν τέλει,  είμαστε η ιστορία μας;